ODPORNOŚĆ PRZECIWKO GRZYBOM

Infekcje grzybicze, zwane również mykozami, coraz częściej uważane są za ważną przyczynę chorobowości i umieralności u ludzi. Niektóre infekcje grzybicze są endemiczne. Zazwyczaj są one wywołane przez dwupostaciowe grzyby, których spory, obecne w powietrzu, są wdychane przez ludzi. Do infekcji tych zalicza się: Histoplasma capsulatum, Blastomyces dermatidis i Coccidioides immites. Inne zakażenia grzybicze są nazywane oportunistycznymi, ponieważ wywołujące je czynniki powodują brak lub łagodne zachorowania u osób z prawidłową odpornością, lecz mogą zarażać i wywoływać poważną chorobę u osób z brakiem odporności. Przykładem oportunistycznych grzybów są rozmaite gatunki Candida, Aspergillus oraz Cryptococcus neoformans. Ostatnio zaobserwowano zwiększenie liczby grzybiczych zakażeń oportunistycznych, spowodowanych wzrostem braku odporności, wywołanej głównie przez AIDS i chemioterapię, stosowaną w rozsianych nowotworach, jak również podczas terapii immunosupresyjnej w zapobieganiu odrzucenia przeszczepu.
Różne gatunki grzybów zakażają ludzi, mogą one żyć w tkankach zewnętrznych i wewnątrz fagocytów. Z tego powodu cechy odpowiedzi immunologicznej na te mikroby są często połączeniem modelów odpowiedzi na zewnątrzkomórkowe i fakultatywne bakterie wewnątrzkomórkowe. Jednak, znacznie mniej wiadomo o przeciwgrzybiczej odporności, niż o odporności przeciw bakteriom i wirusom. Wynika to częściowo z powodu braku modeli zwierzęcych dla mykoz, a częściowo z tego, że zakażenia te często pojawiają się u jednostek, które są niezdolne do przeprowadzenia skutecznej odpowiedzi immunologicznej.

ODPORNOŚĆ WRODZONA PRZECIWKO GRZYBOM

Głównym mediatorem odporności wrodzonej przeciwko grzybom jest neutrofil - granulocyt wielojądrowy. Z tego powodu, pacjenci z neutropenią są nadzwyczaj skłonni do grzybiczych zakażeń oportunistycznych. Neutrofile prawdopodobnie uwalniają substancje grzybobójcze, takie jak reaktywne formy tlenu oraz enzymy lizosomalne, i zabijają grzyby w mechanizmie fagocytozy. Makrofagi (komórki prezentujące antygen, APCs) są również w stanie zwalczać zakażenia grzybicze.

SWOISTA ODPOWIEDŹ IMMUNOLOGICZNA PRZECIWKO GRZYBOM

Odporność komórkowa (CMI) jest głównym mechanizmem obronnym przeciw zakażeniom grzybiczym. Histoplasma capsulatum jest fakultatywnym pasożytem wewnątrzkomórkowym, który żyje w makrofagach i jest eliminowany przez te same mechanizmy komórkowe, które są skuteczne przeciw bakteriom wewnątrzkomórkowym. Limfocyty T CD4+ i CD8+ współpracują podczas eliminacji form grzybów Candida neoformans, mających tendencję do kolonizacji płuc i mózgu u gospodarzy z brakiem odporności. Infekcje Candida często zaczynają się na powierzchniach śluzówek, więc uważano, że odporność komórkowa zapobiega rozprzestrzenianiu się grzybów do tkanek. We wszystkich tych sytuacjach, odpowiedzi zależne od Th1 są ochronne, ale odpowiedzi Th2-zależne są szkodliwe dla gospodarza. Nic dziwnego, że zapalenie ziarniniakowe jest ważną przyczyną uszkodzenia tkanek gospodarza w niektórych grzybiczych zakażeniach, takich jak histoplazmoza.

Grzyby często wywołują swoistą odpowiedź przeciwciał, która jest użyteczna w diagnostyce serologicznej. Jednak, skuteczność ochronna odporności humoralnej nie jest ustalona.

Niewiele wiadomo na temat zdolności grzybów do unikania przed obroną immunologiczną gospodarza. Wydaje się jednak, że skoro jednostki immunokompetentne nie są podatne na grzybicze zakażenia oportunistyczne, to pasożyty te raczej nie opierają się skutecznie efektorowym mechanizmom immunologicznym. Candida albicans wytwarza enzym proteolityczny, który rozkłada ni vitro ludzkie immunoglobuliny, lecz rola tego enzymu jako czynnika wirulencyjnego nie została jeszcze ustalona.